Bir dövlətin vətəndaşlarına aid sağlamlıq qeydləri, şirkətlərinin ticarət sirləri, dövlət qurumlarının yazışmaları bu gün böyük ölçüdə bir neçə qlobal şirkətin bulud infrastrukturunda saxlanılır. Bu infrastrukturlar səmərəli, ucuz və rahatdır. Amma böhran anında kimin qanununa tabe olduqlarını unutmamaq lazımdır.
Problem: görünməz asılılıq
Silah embarqosunu hamı görür; proqram lisenziyasının ləğvini, bulud hesabının dayandırılmasını və ya süni intellekt xidmətinin girişi məhdudlaşdırmasını isə çox vaxt heç kim fərq etmir. Halbuki təsiri eynidir: qərar başqasının əlindədir.
Həll: üç addım
Birincisi, kritik dövlət məlumatının ölkə daxilində və milli nəzarət altında saxlanmasını qəti qaydaya bağlamaq. İkincisi, ölkədəki boş hesablama gücünü birləşdirən paylanmış infrastrukturlarla nəhəng investisiya gözləmədən yerli bulud gücü yaratmaq. Üçüncüsü, bu infrastrukturu türk dövlətləri ilə birgə quraraq həm xərcləri bölüşmək, həm də miqyas qazanmaq.
Atatürkün tam müstəqillik tərifi siyasi, iqtisadi, hərbi, mədəni hər sahəni əhatə edirdi. Bu gün bu siyahıya rəqəmsal sahəni əlavə etmək seçim deyil, zərurətdir.